SZKOŁA PODSTAWOWA W ZADROŻU

im. Wincentego Witosa

  • Zwiększ rozmiar czcionki
  • Domyślny  rozmiar czcionki
  • Zmniejsz rozmiar czcionki
Home HISTORIA Wymagania edukacyjne w klasie III gimnazjum rok szk.2018/2019

Wymagania edukacyjne w klasie III gimnazjum rok szk.2018/2019

Wymagania edukacyjne na poszczególne oceny kl. III gimnazjum

dopuszczającą

dostateczną

dobrą

bardzo dobrą

spełnia wymagania edukacyjne na ocenę dopuszczającą, a ponadto:

spełnia wymagania edukacyjne na oceny dopuszczającą i dostateczną, a ponadto:

spełnia wymagania edukacyjne na oceny dopuszczającą, dostateczną i dobrą, a ponadto:

Rozwój cywilizacji w pierwszej połowie XIX wieku -wyjaśnia i stosuje pojęcia: statek parowy, parowóz, urbanizacja, kapitalista, robotnik, alfabet Morse`a

-wymienia przynajmniej dwie charakterystyczne cechy rewolucji przemysłowej

-podaje przynajmniej po jednym przykładzie pozytywnych i negatywnych skutków rozwoju przemysłu dla naturalnego środowiska

-identyfikuje najważniejsze wynalazki i odkrycia XIX w. oraz wyjaśnia następstwa ich zastosowania

-wymienia zmiany w poziomie życia różnych grup społecznych w XIX wieku na podstawie wybranego źródła historycznego

-wyjaśnia i stosuje pojęcia: rewolucja przemysłowa, cywilizacja przemysłowa, migracja, bezrobocie, strajk

-wymienia przynajmniej trzy charakterystyczne cechy rewolucji przemysłowej

-podaje przynajmniej po dwa przykłady pozytywnych i negatywnych skutków rozwoju przemysłu dla naturalnego środowiska

-identyfikuje, a także wymienia wynalazki i odkrycia XIX w. oraz wyjaśnia następstwa ekonomiczne i społeczne ich zastosowania

-opisuje zmiany w poziomie życia różnych grup społecznych w XIX wieku na podstawie źródeł pisanych, ikonograficznych i statystycznych,
-określa chronologię wydarzeń -potrafi posługiwać się mapą,

-wymienia cechy charakterystyczne cywilizacji przemysłowej

-umieszcza na osi czasu rewolucję przemysłową i wskazuje na mapie państwa z nią związane

-podaje i omawia pozytywne i negatywne skutki rozwoju przemysłu dla naturalnego środowiska

-wymienia twórców wynalazków w dziedzinie fizyki, chemii,

-opisuje zmiany w poziomie życia różnych grup społecznych w XIX wieku na podstawie źródeł pisanych, ikonograficznych i statystycznych i wyciąga wnioski

-wymienia postulaty konkretnych grup społecznych np. robotników

-wyjaśnia procesy przyczynowo-skutkowe -potrafi korzystać ze źródeł historycznych,

-podaje daty i osoby związane z poszczególnymi wynalazkami

-rozumie i potrafi wyjaśnić znaczenie rozwoju rewolucji przemysłowej

-na podstawie różnych źródeł ocenia zmiany jakie wprowadziła rewolucja przemysłowa w poziomie życia

-wskazuje na różnice w rozwoju przemysłowym poszczególnych państw Europy

-na podstawie źródeł ikonograficznych opisuje sposób podróżowania po Europie w pierwszej połowie XIX wieku

Sztuka romantyczna -wyjaśnia i stosuje pojęcie romantyzm -wymienia cechy sztuki romantycznej -wymienia cechy i sztuki romantycznej i je opisuje -podaje przykłady malarzy epoki romantyzmu,

-wymienia przykłady przynajmniej trzech budowli neogotyckich

-umieszcza na osi czasu epokę romantyzmu -opisuje wybrany obraz malarza epoki romantyzmu pod względem związków z epoką, -opisuje przykłady budowli neogotyckich w Europie -analizuje i ocenia malarstwo romantyczne -porównuje sztukę romantyzmu z już poznanymi rodzajami sztuki i opisuje różnice,

-porównuje style architektoniczne na podstawie źródeł ikonograficznych i wyciąga wnioski

-wymienia i charakteryzuje przykłady budowli neogotyckich w swoim regionie

Kongres wiedeński -podaje datę, cel obrad kongresu wiedeńskiego i wskazuje na mapie miejsce obrad,

-wymienia i wskazuje na mapie państwa, do których należał decydujący głos podczas obrad kongresu wiedeńskiego

-przedstawia zasady i postanowienia kongresu wiedeńskiego, uwzględniając decyzje w sprawie polskiej

-wskazuje na mapie Królestwo Polskie, Rzeczpospolita Krakowska, Wielkie Księstwo Poznańskie

-wyjaśnia i stosuje pojęcia: równowaga sił, legitymizm, Święte Przymierze, restauracja,

-wskazuje na mapie ziemie przyznane po kongresie Rosji, Prusom i Austrii

-wymienia polityków poszczególnych państw, którzy uczestniczyli w kongresie wiedeńskim i opisuje ich rolę

-umieszcza na osi czasu wydarzenia związane z kongresem wiedeńskim, czyli początek obrad i zakończenie,

-wymienia inicjatorów zawarcia Świętego Przymierza, charakteryzuje okoliczności podpisania dokumentu i jego zasady,

-wymienia i wskazuje na mapie kraje, które na kongresie uzyskały status neutralności i kraje, które tworzyły Królestwo Niderlandów

-ocenia skuteczność zasad legitymizmu i równowagi sił

-opisuje rolę polityków poszczególnych państw uczestniczących w kongresie wiedeńskim w ostatecznych ustaleniach,

-analizuje różnorodne źródła historyczne i na ich podstawie wyciąga wnioski

Europa w pierwszych latach po kongresie wiedeńskim -wyjaśnia i stosuje pojęcia: liberalizm, konserwatyzm, socjalizm,

-wymienia przynajmniej pod dwa główne założenia liberalizmu, konserwatyzmu, socjalizmu

-podaje przykłady idei narodowych występujących w Europie w pierwszej połowie XIX w.

-wyjaśnia i stosuje pojęcia liberalizm gospodarczy, węglarze (karbonariusze),

-wymienia i charakteryzuje główne założenia liberalizmu, konserwatyzmu, socjalizmu

-pracując z teksami źródłowymi rozpoznaje poszczególne idee występujące w pierwszej połowie XIX w.

-podaje cele ruchów narodowych na przykładzie Niemiec i Włoch

-wyjaśnia dlaczego poparcie powstania w Grecji było złamaniem zasady legitymizmu

-podaje przykłady prób łamania porządku pokongresowego

-porównuje założenia liberalizmu, konserwatyzmu, socjalizmu wskazując różnice między ideami dotyczące państwa, jednostki,

-wymienia przyczyny i skutki rewolucji lipcowej we Francji

-charakteryzuje przebieg wydarzeń związanych z ruchami narodowymi i narodowościowymi w poszczególnych państwach Europy i umieszcza je na osi czasu, a także wyciąga wnioski

-wymienia myśliciel związanych z poszczególnymi ideami społecznymi i opisuje ich rolę w tworzeniu doktryny,

-pracując z teksami źródłowymi samodzielnie wyciąga wnioski i wyjaśnia związki przyczynowo- skutkowe

-charakteryzuje zalety monarchii konstytucyjnej

-omawia rolę praw politycznych na wybranych przykładach ruchów z pierwszej połowy XIX w.

Wiosna Ludów w Europie -wyjaśnia pojęcie Wiosna Ludów, rewolucja lutowa, Republika Rzymska, parlament frankfurcki,

-zna wydarzenia związane z datami II 1848r. (rewolucja lutowa), III 1848 r. (rewolucja w Wiedniu, powstanie na Węgrzech), IV 1848r. (bitwa pod Miłosławiem), VI 1848r.

-podaje cele wydarzeń określanych jako Wiosna Ludów oraz sposoby walki o te cele

-wymienia postać gen. Józefa Bema

-przyporządkowuje postać historyczną do państwa, a także szereguje w kolejności wydarzenia historyczne związanie z Wiosną Ludów,

-wskazuje na mapie miejsca, gdzie odbyły się główne manifestacje Wiosny Ludów

-wyjaśnia hasło „Za naszą i Wasza wolność”

-opisuje wydarzenia Wiosny Ludów na terenach należących do Habsburgów

-omawia przyczyny wybuchu powstania na Węgrzech i próby zjednoczenia Włoch

-charakteryzuje przebieg i skutki rewolucji lutowej we Francji

-przygotowuje zestawienie chronologiczne wydarzeń związanych z Wiosną Ludów i umiejscawia je na osi czasu,

-wyjaśnia przyczyny wprowadzenia nazewnictwa Wiosna Ludów dla wydarzeń z lat 1848- 1849

-opisuje sytuację polityczną i gospodarczą w państwach europejskich przed wybuchem Wiosny Ludów

-podaje przyczyny niepowodzeń związanych ze zjednoczeniem Niemiec

-opisuje rolę gen. Józefa Bema w wydarzeniach Wiosny Ludów

-opisuje rolę bohaterów wydarzeń „Wiosny Ludów” z poszczególnych państw,

-analizuje różnorodne źródła historyczne i na ich podstawie wyciąga wnioski

-ocenia udział Polsków w wydarzeniach Wiosny Ludów

-podaje i omawia różnice między przebiegiem Wiosny Ludów w poszczególnych krajach Europy

Świat w połowie XIX wieku -wymienia wojny jakie miały miejsce w Europie w drugiej połowie XIX w.,

-wyjaśnia i stosuje pojęcia: kolenie, imperium kolonialne, wojna krymska

-wymienia i wskazuje na mapie posiadłości kolonialne Wielkiej Brytanii, Rosji, Francji, Holandii

-podaje przynajmniej jeden powód rozpadu Świętego Przymierza

-wymienia państwa, Ameryki Południowej i Środkowej, które ostatecznie uzyskały niepodległość

-wymienia przynajmniej po dwie przyczyny i dwa skutki wojny secesyjnej w Stanach Zjednoczonych

-wymienia pozytywne i negatywne skutki polityki kolonialnej z perspektywy europejskiej oraz kolonizowanych społeczności i państw

-zna daty: 1854– 1856 r. (wojna krymska), 1861–1865 (wojna secesyjna),

-porządkuje wydarzenia związane z wojną krymską,

-opisuje przyczyny i skutki wojny secesyjnej w Stanach Zjednoczonych

-charakteryzuje rozwój terytorialny USA i wskazuje na mapie zmiany terytorialne

-podaje i charakteryzuje powody rozpadu Świętego Przymierza

-ocenia pozytywne i negatywne skutki polityki kolonialnej z perspektywy europejskiej oraz kolonizowanych społeczności i państw

-wymienia i charakteryzuje skutki wojny krymskiej i jej wpływ na Święte Przymierze,

-charakteryzuje postać Simona Bolivar i jego rolę w powstaniu niepodległych państw Ameryki Łacińskiej

-opisuje doktrynę J. Monroe

-wyciąga wnioski na temat pozytywnych i negatywnych skutki polityki kolonialnej z perspektywy europejskiej oraz kolonizowanych społeczności i państw, podaje podobieństwa i różnice

-podaje i omawia skutki wprowadzenia doktryny J. Monroe dla USA i państw europejskich,

-opisuje i analizuje przyczyny osiągnięcia przez Stany Zjednoczone Ameryki pozycji mocarstwowej na świecie, podczas analizy stosuje mapę

-w oparciu o materiały źródłowe wyciąga wnioski na temat polityki kolonialnej, ocenia skutki tej polityki

 

Ziemie polskie po kongresie wiedeńskim -zna i stosuje pojęcia: Kongresówka, Królestwo Polskie, Rzeczpospolita Krakowska, Wielkie Księstwo Poznańskie, konstytucja, opozycja,

-wskazuje na mapie Królestwo Polskie, Rzeczpospolita Krakowska, Wielkie Księstwo Poznańskie

-wymienia decyzje kongresu wiedeńskiego dotyczące ziem polskich

-wymienia przynajmniej dwie najważniejsze zasady ustroju Królestwa Polskiego

-wymienia przynajmniej po jedynym osiągnięciu Królestwa Polskiego w gospodarce, kulturze i szkolnictwie

-wymienia tajne organizacje opozycyjne działające na ziemiach polskich

-zna i stosuje pojęcia: unia personalna, suwerenność, autonomia, ziemie zabrane, kaliszanie, opozycja legalna, tajne organizacje, konspiracja, Zagłębie Dąbrowskie, Okręg Staropolski,

-charakteryzuje ustrój Królestwa Polskiego, w tym omawia rolę poszczególnych organów

-ocenia osiągnięcia Królestwa Polskiego w gospodarce, kulturze i szkolnictwie

-ocenia osiągnięcia Królestwa Polskiego w gospodarce, kulturze i szkolnictwie

-wymienia cele polskich organizacji spiskowych działających na terenie Królestwa Polskiego i ziem włączonych do Rosji

-zna i stosuje pojęcia: cenzura, Związek Filaretów, Towarzystwo Patriotyczne, układ celny, edykt regulacyjny, bazar

-analizuje na mapie zmiany terytorialne dotyczące ziem polskich w XIX wieku

-wymienia i opisuje główne zmiany w gospodarce Królestwa Polskiego

-charakteryzuje cele polskich organizacji spiskowych działających na terenie Królestwa Polskiego i ziem włączonych do Rosji

-porównuje sytuację Polaków w Królestwie Polskim i Wielkim Księstwie Poznańskim

-zna i wyjaśnia kim byli: Ksawery Drucki- Lubecki, Hipolit Cegielski, Walerian Łukasiński,

-analizuje wybrane zapisy konstytucji Królestwa Polskiego i na ich podstawie wyciąga wnioski na temat ustroju i suwerenności królestwa,

-porównuje ustrój Królestwa Polskiego, Rzeczpospolitej Krakowskiej, Wielkiego Księstwo Poznańskiego, podaje i omawia podobieństwa i różnice

-opisuje okoliczności powstania organizacji spiskowych w Królestwie Polskim

Powstanie listopadowe -zna i stosuje pojęcia: powstanie, Noc Listopadowa, detronizacja, konfiskata, zesłanie, rusyfikacja,

-umieszcza na osi czasu powstanie listopadowe

-zna i stosuje daty: 29 XI 1830 r. (wybuch powstania), X 1830 r. (uznanie powstania za narodowe), I 1831 r. (detronizacja Mikołaja I), 1831 r. (wojna z Rosją, upadek powstania)

-wymienia przynajmniej jedną przyczynę wybuchu powstania i jeden skutek

-przedstawia ogólny przebieg powstania listopadowego

-zna i wyjaśnia kim byli: Piotr Wysoki, Józef Sowiński, Emilia Plater, Mikołaj I

-zna i stosuje pojęcia: sprzysiężenie w Szkole Podchorążych, stan wojenny, zesłanie, rusyfikacja,

-wymienia przyczyny i skutki wybuchu powstania listopadowego

-wyjaśnia, dlaczego sejm zdetronizował Mikołaja I

-zna i wyjaśnia kim byli: Józef Chłopicki, Jan Skrzynecki, Jan Krukowiecki, Henryk Dembiński

-charakteryzuje przebieg powstania listopadowego stosując mapę

-umieszcza na osi czasu poszczególne wydarzenia związane z powstaniem listopadowym,

-charakteryzuje przyczyny wybuchu powstania listopadowego, rozróżnia i omawia przyczyny zewnętrzne i wewnętrzne powstania listopadowego

-wskazuje na mapie miejsca bitew powstańczych i wymienia polskich dowódców, którzy kierowali poszczególnymi walkami

-wymienia argumenty stron, które brały udział w sporze o przyszłość powstania

-analizuje przebieg Nocy Listopadowej, plan bitwy pod Grochowem, Ostrołęką,

-charakteryzuje stosunek państw i ludów do powstania

-opisuje skutki powstania listopadowego na ziemiach polskich (we wszystkich zaborach)

-analizuje fragmenty źródeł historycznych, literatury związanej z powstaniem listopadowym i na ich podstawie wyciąga wnioski

-opisuje bohaterów powstania listopadowego i ocenia przywódców powstania

-na podstawie źródeł wyciąga wnioski

 

Wielka Emigracja -zna i stosuje pojęcia: emigracja, Hotel Lambert, emisariusze,

-wymienia główne ośrodki emigracji

-wymienia postacie związane z Wielką Emigracją

-podaje przykłady dzieł powstałych na emigracji

-zna i stosuje pojęcia: Młoda Europa, Młoda Polska,

-wymienia i charakteryzuje postacie związane z Wielką Emigracją

-wskazuje na mapie kierunki i ośrodki emigracji

-charakteryzuje główne ośrodki emigracji i podaje cele jakie stawiały sobie poszczególne ugrupowania

-na podstawie tekstu źródłowego wymienia przynajmniej dwie tezy programu Towarzystwa Demokratycznego Polskiego

-umieszcza na osi czasu poszczególne wydarzenia związane z Wielką Emigracją,

-wymienia i opisuje różnicę między koncepcjami politycznymi i drogą do niepodległości Hotelu Lambert, Gromad Ludu Polskiego, Towarzystwa Demokratycznego Polskiego

-omawia na przykładach znaczenie dziedzictwa Wielkiej Emigracji

-rozumie tragizm losów emigranta politycznego

-wyjaśnia, jaką rolę w programach emigracyjnych odgrywała sprawa chłopska

-analizuje fragmenty źródeł historycznych, literatury związanej z Wielką Emigracją i na ich podstawie wyciąga wnioski,

-porównuje programy polityczne poszczególnych obozów

-ocenia znaczenie emigracji dla kultury polskiej

Powstanie krakowskie i rabacja galicyjska -zna i stosuje pojęcia: powstanie krakowskie, rabacja galicyjska, rzeź galicyjska, internowanie,

-podaje datę powstania krakowskiego i rabacji chłopskiej, a także wskazuje miejsca wydarzeń na mapie

-rozróżnia bezpośrednie i długofalowe następstwa powstania krakowskiego i rabacji chłopskiej

-podaje która organizacja przygotowała powstanie w 1846 r.

-wymienia przyczyny i skutki wybuchu powstania krakowskiego i rabacji chłopskiej,

-zna postacie Ludwik Mierosławski, Jakub Szela, Edward Dembowski

-charakteryzuje przebieg powstania krakowskiego i rabacji chłopskiej

-wymienia co miało skłonić chłopów do udziału w powstaniu krakowskim

-umieszcza na osi czasu poszczególne wydarzenia związane z powstaniem krakowskim i rabacją chłopską,

-wymienia i charakteryzuje przyczyny oraz skutki wybuchu powstania krakowskiego i rabacji chłopskiej

-ocenia rolę władz austriackich podczas wydarzeń związanych z powstaniem Karkowskim i rabacja chłopską

-analizuje fragmenty źródeł historycznych i wskazuje związki przyczynowo0 skutkowe między wydarzeniami,

-charakteryzuje rolę Rządu Narodowego Rzeczypospolitej Polskiej w powstaniu krakowskim

Wiosna Ludów na ziemiach polskich

-wymienia datę uwłaszczenia chłopów w Galicji i lokalizuje ją na osi czasu

-wymienia najważniejsze wydarzenia Wiosny Ludów w zaborze austriackim i pruskim

-charakteryzuje najważniejsze wydarzenia i postacie Wiosny Ludów w zaborze austriackim i pruskim

-wskazuje na mapie miejsca wydarzeń Wiosny Ludów na ziemiach polskich

-wymienia Polaków, którzy brali udział w wydarzeniach Wiosny Ludów w państwach europejskich

-umieszcza na osi czasu poszczególne wydarzenia związane z Wiosną Ludów na ziemiach polskich

-wyjaśnia, dlaczego Wiosna Ludów nie odbyła się w zaborze rosyjskim

 

-ocenia udział Polaków w wystąpieniach Wiosny Ludów i jego znaczenie dla sprawy polskiej

-na podstawie analizy różnorodnych źródeł wskazuje związki przyczynowo- skutkowe wydarzeń związanych z Wiosną Ludów na ziemiach polskich

Kultura na ziemiach polskich po kongresie wiedeńskim

-podaje przynajmniej dwa najważniejsze osiągnięcia z dziedziny kultury w Królestwie Polskim

-wymienia co najmniej trzy miasta na ziemiach polskich, w których działały szkoły wyższe

-wskazuje co najmniej dwa przykłady działań mających na celu ocalenie i utrwalenie kultury narodowej

-wymienia postacie związane z rozwojem kultury na ziemiach polskich po kongresie wiedeńskim (Julian Ursyn Niemcewicz, Stanisław Staszic, Samuel Bogumił Linde, Wojciech Bogusławski, Fryderyk Chopin, Jan i Jędrzej Śniadeccy, Joachim Lelewel, Adam Mickiewicz, Juliusz Słowacki, Zygmunt Krasiński, Cyprian Kamil Norwid, Aleksander Fredro, Józef Maksymilian Ossoliński

-podaje i omawia najważniejsze osiągnięcia z dziedziny kultury w Królestwie Polskim

-wymienia i wskazuje na mapie miasta na ziemiach polskich, w których działały szkoły wyższe

-wskazuje przykłady działań mających na celu ocalenie i utrwalenie kultury narodowej

-

-wymienia i wskazuje na mapie miejsca, gdzie na ziemiach polskich działały towarzystwa naukowe, opisuje ich rolę

-charakteryzuje przykłady działań mających na celu ocalenie i utrwalenie kultury narodowej

-wyjaśnia znaczenie inicjatyw prywatnych i społecznych dla powstania polskich instytucji kulturalnych i naukowych

-wyśmiania obiekty zaprojektowane przez Antonio Corazzi w Polsce i wskazuje ich charakterystyczne cechy

-charakteryzuje działalność postaci związane z rozwojem kultury na ziemiach polskich po kongresie wiedeńskim (Julian Ursyn Niemcewicz, Stanisław Staszic, Samuel Bogumił Linde, Wojciech Bogusławski, Fryderyk Chopin, Jan i Jędrzej Śniadeccy, Joachim Lelewel, Adam Mickiewicz, Juliusz Słowacki, Zygmunt Krasiński, Cyprian Kamil Norwid, Aleksander Fredro, Józef Maksymilian Ossoliński

-na podstawie tekstu źródłowego omawia rolę Towarzystwa Naukowego Krakowskiego w rozwoju nauki i kultury polskiej

-ocenia rolę takich instytucji jak Akademia Krakowska, Liceum Krzemienieckich, Biblioteka Raczyńskich, Biblioteka Jagiellońska,

Nauka i postęp techniczny w drugiej połowie XIX wieku

-wyjaśnia i stosuje pojęcia: teoria ewolucji, pozytywizm,

-wyjaśnia, kim był Karol Darwin

-podaje przynajmniej dwa najważniejsze wynalazki i odkrycia w drugiej połowie XIX w. oraz wyjaśnia następstwa ekonomiczne ich zastosowania

-wymienia nowe środki transportu i opisuje korzyści, jakie przyniosło ich wynalezienie

-wyjaśnia i stosuje pojęcia: teoria względności, druga rewolucja przemysłowa,

-potrafi połączyć w pary wynalazki i nazwiska ich twórców

-podaje przynajmniej cztery najważniejsze wynalazki i odkrycia w drugiej połowie XIX w. oraz wyjaśnia następstwa ekonomiczne ich zastosowania

-ocenia na podstawie źródeł pisanych i ikonograficznych, które odkrycia i wynalazki drugiej połowy XIX w. wpłynęły na poprawę warunków życia ludzi

-wymienia pozytywne i negatywne zmiany spowodowane procesem uprzemysłowienia

-wyjaśnia i stosuje pojęcia: monopol, kartel, korporacja, akcje

-wyjaśnia, jaką rolę odegrały poglądy Karola Darwina na rozwój nauki

-podaje wynalazki oraz ich twórców związane z szybkim przekazem informacji

-na podstawie źródeł pisanych, ikonograficznych i statystycznych opisuje na czym polegały zmiany w nauce, które dokonały się w drugiej połowie XIX w.

-omawia i charakteryzuje pozytywne i negatywne zmiany spowodowane procesem uprzemysłowienia

-posługuje się mapą do opisania charakterystyki wydarzeń związanych z analizą fragmentu tekstu źródłowego powieści J. Verne W 80 dni dookoła świata

-wyjaśnia procesy przyczynowo-skutkowe

-potrafi korzystać ze źródeł historycznych

-określa chronologię wydarzeń i umieszcza na osi czasu daty odkryć w dziedzinie nauki i techniki w drugiej połowie XIX w.

-podaje daty i osoby związane z poszczególnymi wynalazkami

-rozumie i potrafi wyjaśnić znaczenie drugiej rewolucji przemysłowej

-opisuje wygląd zakładu przemysłowego w XIX w.

-charakteryzuje na czym polegała działalność korporacji w drugiej połowie XIX wieku

Zmiany w życiu codziennym w drugiej połowie XIX wieku

-wyjaśnia i stosuje pojęcia: analfabetyzm, szczepionka, praca najemna, igrzyska olimpijskie, metro, prasa

-wymienia przynajmniej po jednej zmianie w życiu codziennym drugiej połowy XIX w., które zaszły w takich dziedzinach jak: zdrowie, oświata, obyczajowość, kultura

-na podstawie ilustracji wymienia przynajmniej dwie zmiany, jakie zaszły w wyglądzie miast w drugiej połowie XIX w.

-wyjaśnia i stosuje pojęcia: pasteryzacja, kultura masowa,

-wymienia przynajmniej po jednej zmianie w życiu codziennym drugiej połowy XIX w., które zaszły w takich dziedzinach jak: zdrowie, oświata, obyczajowość, kultura

-wymienia powody, które miały wpływ na likwidację zjawiska głodu

-wyjaśnia, jakie zmiany zaszły w oświacie w drugiej połowie XIX w.

 

-wyjaśnia i stosuje pojęcia: aseptyka, ubezpieczenia społeczne, systemy emerytalne

-charakteryzuje zmiany jakie zaszły w medycynie i miały wpływ na ochronę zdrowia pacjentów

-opisuje wygląd wielkiego miasta przemysłowego w XIX w. i wyjaśnia na czym polegało unowocześnienie miast i ich rozwój w drugiej połowie XIX w.

-wyjaśnia, czym była kultura masowa i podaje powody rozwoju kultury masowej

-na podstawie tekstów źródłowych opisuje i charakteryzuje zmiany w obyczajowości w drugiej połowie XIX w., a także wskazuje związki przyczynowo- skutkowe między zmianami społeczno- ekonomicznymi a sposobami spędzania wolnego czasu

-podaje związki przyczynowo- skutkowe między rozwojem medycyny, a poprawom stanu zdrowia społeczeństwa

-dokonuje analizy źródeł statystycznych i na ich podstawie wyciąga wnioski

Kultura w drugiej połowie XIX i na początku XX w. – sztuki plastyczne

-wyjaśnia i stosuje pojęcie sztuki plastyczne

-wymienia przynajmniej czterech malarzy, którzy tworzyli w drugiej połowie XIX w. i na początku XX w.

-umie na podstawie podanych przykładów połączyć dzieło sztuki ze stylem

-rozpoznaje na ilustracjach budynki secesyjne

-wyjaśnia i stosuje pojęcia: secesja, realizm, impresjonizm, kubizm, abstrakcjonizm, ekspresjonizm

-umie na podstawie podanych przykładów połączyć twórcę ze stylem, który reprezentuje w sztuce

-wymienia cechy charakterystyczne takich stylów jak: secesja, realizm, impresjonizm, kubizm, abstrakcjonizm, ekspresjonizm,

-podaje przykłady malarzy reprezentujących takie style jak: secesja, realizm, impresjonizm, kubizm, abstrakcjonizm, ekspresjonizm

-wymienia przykłady przynajmniej trzech budowli neogotyckich

-wymienia cechy charakterystyczne budynków secesyjnych

-wyjaśnia i stosuje pojęcia: fowizm, futuryzm

-opisuje cechy charakterystyczne takich stylów jak: secesja, realizm, impresjonizm, kubizm, abstrakcjonizm, ekspresjonizm, fowizm, futuryzm

-opisuje wybrany obraz malarza z drugiej połowy XIX w. i na początku XX w.

-porównuje style architektoniczne na podstawie źródeł ikonograficznych i wyciąga wnioski

-analizuje i ocenia malarstwo z drugiej połowy XIX w. i na początku XX w.

-porównuje sztukę z drugiej połowy XIX w. i na początku XX w. ze sztuką romantyzmu

-wymienia i charakteryzuje przykłady budowli secesyjnych w swoim regionie

-opisuje przykłady budowli secesyjnych w Europie

Demokratyzacja życia publicznego w drugiej połowie XIX wieku

-wyjaśnia i stosuje pojęcia: prawo wyborcze, ruch sufrażystek, partia polityczna, naród, republika

-wymienia czteroprzymiotnikowe prawa wyborcze powszechne, równe, bezpośrednie, tajne)

-wymienia przynajmniej dwa przykłady procesu demokratyzacji życia politycznego w drugiej połowie XIX w.

-wymienia przynajmniej jeden przykład postulatów sufrażystek

 

-wyjaśnia i stosuje pojęcia: monarchia konstytucyjna, monarchia parlamentarna, prawo wyborcze, syjonizm, konstytucja oktrojowana

-wymienia i charakteryzuje czteroprzymiotnikowe prawa wyborcze (powszechne, równe, bezpośrednie, tajne)

-wymienia ograniczenia prawa wyborczego w państwach europejskich w drugiej połowie XIX w.

-charakteryzuje przyczyny i następstwa procesu demokratyzacji życia politycznego

-wymienia postulaty sufrażystek

-wymienia przynajmniej dwa cele ruchów narodowych w drugiej połowie XIX w.

-umieszcza na osi czasu wydarzenia związane z walką o poszerzenie prawa wyborczego i rozwojem monarchii konstytucyjnej oraz parlamentarnej

-podaje cechy konstytucji oktrojowanej

-porównuje monarchię i republikę, podaje przynajmniej dwie różnice między systemami

-wymienia prawa, których domagali się demokracji w drugiej połowie XIX w.

-wymienia postulaty sufrażystek i charakteryzuje ich metody walki

-wymienia przyczyny powstania nowoczesnych partii politycznych w drugiej połowie XIX w.

-analizuje różnorodne źródła historyczne i na ich podstawie wyciąga wnioski

-na podstawie tekstów źródłowych porównuje prawa wyborcze wybranych państw (Szwajcarii, Francji, Austro- Węgier), wskazuje podobieństwa i różnice

-na podstawie źródeł ikonograficznych wymienia i charakteryzuje środki przekazu stosowane przez polityków w drugiej połowie XIX w.

-charakteryzuje przyczyny powstania nowoczesnych partii politycznych w drugiej połowie XIX w.

-wymienia i charakteryzuje cele ruchów narodowych w drugiej połowie XIX w.

Ruch robotniczy i socjalistyczny w drugiej połowie XIX wieku

 

-wyjaśnia i stosuje pojęcia: związki zawodowe, marksiści, anarchiści, terror, encyklika

-wymienia przynajmniej dwie przyczyny rozwoju ruchu socjalistycznego

-wyjaśnia kim był Karol Marks

-wymienia przynajmniej dwa hasła ruchu socjalistycznego opracowane przez Karola Marksa

-wymienia przyczyny rozwoju ruchu socjalistycznego,

-opisuje działalność związków zawodowych w Wielkiej Brytanii

-wymienia hasła ruchu socjalistycznego opracowane przez Karola Marksa

-wymienia (nazywa) główne nurty ruchu socjalistycznego

-wymienia przynajmniej po jednym celu zawiązania I i II Międzynarodówki

-wymienia metody walki anarchistów

-umieszcza na osi czasu wydarzenia związane z ruchem robotniczym i socjalistycznym w drugiej połowie XIX w.,

-wymienia i charakteryzuje przyczyny rozwoju ruchu socjalistycznego

-podaje przyczyny podziału w ruchu socjalistycznym i je charakteryzuje

-wymienia cele zawiązania I i II Międzynarodówki, podaje kto je założył

-pracując z teksami źródłowymi rozpoznaje idee ruchu socjalistycznego występujące w drugiej połowie XIX w.

-podaje przykład przynajmniej jednej encykliki związanej z kwestiami robotniczymi i wymienia związanego z nią papieża

-na podstawie tekstu źródłowego porównuje stanowisko Kościoła katolickiego wobec kwestii robotniczej i socjalistów,

-charakteryzuje stosunek Kościoła katolickiego do ruchu socjalistycznego

-ocenia metody walki poszczególnych nurtów ruchu socjalistycznego w drugiej połowie XIX w.

-porównuje poglądy marksistów, socjalistów, anarchistów, podaje podobieństwa i różnice

Zjednoczenie Włoch -wymienia przynajmniej jedną postać historyczną związaną ze zjednoczeniem Włoch,

-umie na podstawie podanych przykładów połączyć postać historyczną z fragmentem biografii

-wymienia państwa, które miały wpływy polityczne na terenie Włoch przed zjednoczeniem i wskazuje je na mapie

-wyjaśnia kim był Giuseppe Garibaldi

-zna postacie i dokonania: Camillo di Cavoura, Józefa Mazziniego, Giuseppe Garibaldiego, Wiktora Emanuela oraz datę 1864 r. (zjednoczenie Włoch),

- wymienia polityków włoskich, którzy odegrali ważną rolę w procesie jednoczenia Włoch

-wymienia państwa, które miały wpływy polityczne na terenie Włoch przed zjednoczeniem

-wymienia etapy zjednoczenia Włoch

-wskazuje na mapie miejsce Bitwy pod Solferino

-rozumie i wymienia przyczyny odrodzenia się dążeń zjednoczeniowych we Włoszech

-umieszcza na osi czasu wydarzenia związane ze zjednoczeniem Włoch,

-wyjaśnia, dlaczego najważniejszą rolę w zjednoczeniu Włoch odegrało Królestwo Sardynii, podaje przynajmniej dwa powody

-charakteryzuje etapy zjednoczenia Włoch i opisuje znaczenie Bitwy pod Solferino

-analizuje zmiany na mapie politycznej świata spowodowane procesami zjednoczeniowymi

-charakteryzuje rolę wybranych polityków włoskich, którzy odegrali ważną rolę w procesie jednoczenia Włoch,

-ocenia skutki zjednoczenia Włoch i charakteryzuje je z wykorzystaniem mapy

-na podstawie źródeł ikonograficznych wyjaśnia rolę Wiktora Emanuela II w zjednoczeniu Włoch

-wyjaśnia znaczenia flagi włoskiej i omawia sposób jej powstania

Zjednoczenie Niemiec i powstanie Austro- Węgier -wyjaśnia i stosuje pojęcia: autonomia, monarchia dualistyczna,

-wymienia przynajmniej po jednej postaci historycznej związanej ze zjednoczeniem Niemiec i powstaniem Austro- Węgier

-wymienia główne etaty zjednoczenia Niemiec

-wyjaśnia, dlaczego do zjednoczenia Niemiec doszło w Wersalu

-zna postacie i dokonania: Napoleona III, Ottona von Bismarcka oraz daty 1870 r. (wojna francusko-pruska), 1871 r. (zjednoczenie Niemiec)

-rozumie i wymienia przyczyny odrodzenia się dążeń zjednoczeniowych w Niemczech

-charakteryzuje politykę Bismarcka i ocenia jej skutki

-wyjaśnia co umożliwiło Prusom przeprowadzenie zjednoczenia Niemiec

-opisuje okoliczności powstania Cesarstwa Niemieckiego

-podaje przyczyny, które wpłynęły na przekształcenie cesarstwa austriackiego w monarchię austro- węgierską

-umieszcza na osi czasu wydarzenia związane ze zjednoczeniem Niemiec i powstaniem Austro-Węgier

-w oparciu o mapę wyjaśnia dlaczego Francja była przeciwna zjednoczeniu Niemiec

-wymienia skutki zjednoczenia Niemiec dla sytuacji międzynarodowej

-analizuje zmiany na mapie politycznej świata spowodowane procesami zjednoczeniowymi

-drogę Prus do przywództwa w Związku Niemieckim

-rozumie i opisuje różnice między Związkiem Niemieckim i Cesarstwem Niemieckim

-charakteryzuje skutki zjednoczenia Niemiec dla sytuacji międzynarodowej

-charakteryzuje rolę wybranych polityków niemieckich, którzy odegrali ważną rolę w procesie jednoczenia Niemiec

Świat w rękach Europejczyków - kolonializm

-wyjaśnia i stosuje pojęcia: kolonializm, ekspansja, metropolia, protektorat, dominium, strefa wpływów

-wymienia i wskazuje na mapie kontynenty, na których w drugiej połowie XIX w. istniały kolonie państw europejskich

-podaje przynajmniej po jednym pozytywnym i negatywnym skutku polityki kolonialnej z perspektywy europejskiej i kolonizowanych społeczności i państw

-wymienia posiadłości kolonialne przynajmniej jednego państwa europejskiego i wskazuje je na mapie

-wyjaśnia i stosuje pojęcia: imperializm, strefa wpływów

-wymianie różne typy posiadłości kolonialnych w drugiej połowie XIX w.

-podaje powody, dlaczego kraje europejskie zakładały kolonie

-podaje przynajmniej po dwa pozytywne i negatywne skutki polityki kolonialnej z perspektywy europejskiej i kolonizowanych społeczności i państw

-analizuje mapę świata drugiej połowy XIX w.

-wskazuje na mapie kierunki ekspansji kolonialnej głównych państw i ich kolonie

-umieszcza na osi czasu poszczególne wydarzenia związane kolonizacja świata w drugiej połowie XIX w.

-wymianie i opisuje różne typy posiadłości kolonialnych w drugiej połowie XIX w.

-podaje powody, dlaczego kraje europejskie zakładały kolonie

-podaje przyczyny jakie spowodowały, że państwa europejskie zdobywały i utrzymywały kontrole nad posiadłościami kolonialnymi

-ocenia pozytywne i negatywne skutki polityki kolonialnej z perspektywy europejskiej i kolonizowanych społeczności i państw

-charakteryzuje na podstawie źródeł ikonograficznychh zależności między krajami kolonizującymi, a krajami kolonizowanymi

-na podstawie danych statystycznych analizuje zjawiska i wyciąga wnioski

-charakteryzuje przyczyny i skutki rywalizacji mocarstw w Chinach

-wskazuje na mapie współczesne państwa na terenach dawnych kolonii, porównuje nazwy dawnych państw kolonialnych z nazwami państw współcześnie

Nowa potęga – Stany Zjednoczone Ameryki. Wojna secesyjna

-wyjaśnia i stosuje pojęcia: secesja, abolicjoniści

-wyjaśnia kim był Abraham Lincoln

-wymienia przynajmniej jedną przyczynę i jeden skutek wojny secesyjnej

-wymienia, co wpłynęło na szybki wzrost liczby ludności Stanów Zjednoczonych w XIX w.

-wymienia przyczyny i skutki wojny secesyjnej

-rozróżnia flagę Unii od flagi Konfederacji

 

-umieszcza na osi czasu wydarzenia związane z budowaniem potęgi Stanów Zjednoczonych w XIX w.

-charakteryzuje przyczyny i skutki wojny secesyjnej

-wyjaśnia, co sprzyjało rozwojowi gospodarczemu Stanów Zjednoczonych z XIX w.

-na podstawie danych statystycznych wyciąga wnioski i je prezentuje

-opisuje flagę Unii i flagę Konfederacji i wyjaśnia symbolikę

-opisuje przebieg wojny secesyjnej wykorzystując mapę, wymienia i lokalizuje na mapie największe bitwy i dowódców

-na podstawie tekstów źródłowych charakteryzuje sytuację Indian

Japonia i Rosja na przełomie XIX i XX wieku

-wyjaśnia i stosuje pojęcia: shogun, narodnicy, ochrana Duma Państwowa, mienszewicy, bolszewicy

-wymienia przynajmniej jeden czynnik, który zadecydował o szybkim rozwoju Japonii w drugiej połowie XIX w.

-wymienia partie, które powstały w Rosji w końcu XIX w. i na początku XX w. – podaje ich nazwy

-wyjaśnia, o co toczyła się i jak zakończyła się wojna rosyjsko- japońska w latach 1904- 1905

-wymienia przynajmniej jedną przyczynę i jeden skutek rewolucji 1905 r. w Rosji

-wie, kim był Włodzimierz Iljicz Ulianow (Lenin)

-wymienia przynajmniej dwa czynniki, które zadecydowały o powodzeniu szybkiej modernizacji i uprzemysłowienia Japonii w drugiej połowie XIX w.

-podaje powody reform w Rosji w końcu XIX w. i na początku XX w.

-wymienia przynajmniej jeden cel, jaki stawiały sobie poszczególne partie, które powstały w Rosji w końcu XIX w. i na początku XX w.

-wyjaśnia jak zakończyła się wojna rosyjsko- japońska w latach 1904- 1905

-wymienia przyczyny i skutki rewolucji 1905 r. w Rosji

-umieszcza na osi czasu wydarzenia związane z wojną rosyjsko- japońską, rewolucją 1905 r. w Rosji

-wymienia i opisuje czynniki, które zadecydowały o powodzeniu szybkiej modernizacji i uprzemysłowienia Japonii w drugiej połowie XIX w.

-charakteryzuje powody reform w Rosji w końcu XIX w. i na początku XX w.

-wyjaśnia, czym była w Rosji ochrana i jakie miała cele

-charakteryzuje przyczyny i skutki rewolucji 1905 r. w Rosji

-na podstawie tekstu źródłowego wymienia i charakteryzuje swobody jakie uzyskali mieszkańcy Rosji na mocy Manifestu październikowego

-wykorzystując mapę omawia przyczyny i skutki wojny rosyjsko- japońskiej w latach 1904- 1905

-na podstawie tekstu źródłowego wymienia i charakteryzuje przykłady reform w Japonii

-wymienia i charakteryzuje zmiany wprowadzone w Rosji za Aleksandra II i Aleksandra III, a także podaje podobieństwa i różnice

-na podstawie źródeł wyciąga wnioski

Królestwo Polskie przed wybuchem powstania styczniowego

-porządkuje chronologicznie wydarzenia dotyczące Królestwa Polskiego przed wybuchem powstania styczniowego

-nazywa ugrupowania przed wybuchem powstania styczniowego i ich programy

-umie połączyć postać historyczną z organizacją (Komitet Centralny Narodowy, Towarzystwo Rolnicze, Delegacja Miejska)

-wyjaśnia kim był Aleksander Wielopolski, Andrzej Artur Zamojski, Leopold Kronenberg, Jarosław Dąbrowski

-wymienia przywódców i nazwy organów stojących na czele czerwonych i białych

-wymienia, kto założył Towarzystwo Rolnicze

-wymienia przynajmniej dwa założenia polityki Aleksandra Wielopolskiego wobec Rosji

-wyjaśnia, dlaczego w latach 50-tych XIX w. car zdecydował się na przeprowadzenie reform w Rosji i jakie miały one wpływ na sytuację Królestwa Polskiego

-wymienia przyczyny manifestacji patriotycznych ludności polskiej przed wybuchem powstania styczniowego

-ocenia program białych i czerwonych

-ocenia reformy polityki Aleksandra Wielopolskiego i podaje przyczyny jej niepowodzenia

-analizuje fragmenty źródeł historycznych (pisanych, ikonograficznych) i na ich podstawie wyciąga wnioski

-ocenia działalność postaci: Aleksander Wielopolski, Andrzej Artur Zamojski, Leopold Kronenberg, Jarosław Dąbrowski

-porównuje żądania wysunięte wobec cara przez białych w 1862 r. i postulaty rządu polskiego z 1831 r., wskazuje podobieństwa i różnice

 

Powstanie styczniowe

-zna i stosuje pojęcia: branka, dyktatura, represje, manifest

-umieszcza na osi czasu wybuch i upadek powstania styczniowego

-wymienia przynajmniej jedną przyczynę wybuchu powstania i jeden jego skutek

-zna i stosuje daty: 22 I 1863 r. (wybuch powstania),2 III 1864 r. (dekret o uwłaszczeniu chłopów w Królestwie Polskim), 5 VIII 1864 r. (powieszenie Traugutta na stokach Cytadeli)

-zna i wyjaśnia kim byli: Romuald Traugutt, Ludwik Mierosławski, Marian Langiewicz

-wyjaśnia, dlaczego mimo niesprzyjających okoliczności podjęto decyzję o wybuchu powstania

-wymienia przyczyny i skutki powstania styczniowego

-wymienia, na czyją pomoc liczyli powstańcy

-przedstawia ogólny przebieg powstania styczniowego

-wskazuje na mapie miejsca zesłać Polaków

-wymienia sposoby, jakimi przywódcy powstania styczniowego zamierzali zachęcić chłopów do udziału w walce

-omawia przyczyny i skutki powstania styczniowego

-charakteryzuje przebieg powstania styczniowego stosując mapę

-analizuje obrazy Artura Grottgera i na ich podstawie charakteryzuje przebieg powstania styczniowego

-ocenia powstanie styczniowe i przywódców powstania

-porównuje powstanie listopadowe i styczniowe pod względem czasu trwania, uwarunkowań zewnętrznych, obszaru objętego powstaniem władz, charakteru walk; do porównania wykorzystuje źródła historyczne

-analizuje malarstwo historyczne oraz teksty pieśni patriotycznych związanych z powstaniem styczniowym

Ziemie polskie w ostatnim półwieczu niewoli

-zna i stosuje pojęcia: rusyfikacja, autonomia, germanizacja, hakata

-wymienia przynajmniej po jednej przyczynie zaostrzenia polityki wobec Polaków w zaborach rosyjskim i pruskim

-podaje przykłady rusyfikacji i germanizacji na ziemiach polskich

-zna symbole walki o polskość i ich rolę, czyli Michała Drzymałę, Dzieci z Wrześni

-zna i stosuje pojęcia: lojalizm, trójlojalizm, „nędza galicyjska”

-wymienia przyczyny zaostrzenia polityki wobec Polaków w zaborach rosyjskim i pruskim

-wyjaśnia, jakie ułatwienia dla polskiego życia kulturalnego przyniosła autonomia galicyjska

-wymienia sposoby działania władz pruskich, za pomocą których usiłowano wspierać napływ ludności niemieckiej na tereny zaboru pruskiego

-wymienia i charakteryzuje przynajmniej przyczyny zaostrzenia polityki wobec Polaków w zaborach rosyjskim i pruskim

-wyjaśnia, jakie znaczenie dla zachowania i rozwoju kultury polskiej miała autonomia galicyjska

-wyjaśnia na przykładach, dlaczego walka z polskością łączyła się z walką z Kościołem katolickim

-opisuje sposoby działania władz pruskich, za pomocą których usiłowano wspierać napływ ludności niemieckiej na tereny zaboru pruskiego

-wyjaśnia na czym polegała praca organiczna i wskazuje jej związki z pozytywizmem

-analizuje źródła historyczne (pisane, ikonograficzne, statystyczne) i na ich podstawie wyciąga wnioski na temat sytuacji Polaków na terenie trzech zaborów

-analizuje malarstwo historyczne przedstawiające sytuację

-ocenia zachowania Polaków w poszczególnych zaborach i ich postawy patriotyczne

Powstanie polskich ruchów politycznych

-rozwija skróty: PPS, SDKPiL, ZRP, PPSD

-umie połączyć lidera z partią polityczną, z którą jest związany

-wyjaśnia kim był: Józef Piłsudski, Wincenty Witos, Roman Dmowski

-wyjaśnia znaczenie skrótu „endecja”

-wymienia nazwy partii działających na ziemiach polskich reprezentujących: ruch ludowy, ruch narodowy, ruch socjalistyczny

-wymienia, na jakich terenach rozwijał się ruch socjalistyczny, umie powiązać partię polityczną z jednym z nurtów, ruchu socjalistycznego na ziemiach polskich

-wymienia przynajmniej jeden powód powstania ruchu ludowego na terenie Galicji

-wyjaśnia, na jakich terenach i dlaczego rozwijał się ruch socjalistyczny

-podaje powody podziału ruchu socjalistycznego na ziemiach polskich

-opisuje, jak i dlaczego doszło do powstania ruchu ludowego na terenie Galicji

-podaje i omawia powody, dla których ruch ludowy nie zdobył dużego wpływu na terenie zaboru pruskiego

 

-porównuje programy dwóch nurtów ruchu socjalistycznego, charakteryzuje podobieństwa i różnice

-omawia powody, dla których narodowi demokraci uważali inne ugrupowania polityczne za szkodzące sprawie polskiej

-ocenia działania poszczególnych partii politycznych działających na ziemiach polskich, w kwestii sprawy polskiej

-analizuje na podstawie tekstów źródłowych programy, ideologie poszczególnych partii politycznych działających na ziemiach polskich

Rewolucja 1905- 1906 r. w Królestwie Polskim

-wymienia grupy społeczne, które wzięły udział w wystąpieniach rewolucyjnych

-opisuje na czym polega strajk i jakie były przykłady strajków w 1905 r.

-wymienia przynajmniej dwa skutki rewolucji 1905 r. w Królestwie Polskim i na ziemiach polskich wcielonych do Rosji

-wymienia powody rozłamu w PPS

-umieszcza na osi czasu wydarzenia związane z rewolucją 1905 - 1906 w Królestwie Polskim

-opisuje stosunek polskich partii politycznych do wydarzeń z 1905 r.

-charakteryzuje skutki rewolucji 1905 r. w Królestwie Polskim i na ziemiach polskich wcielonych do Rosji

-analizuje fragmenty źródeł historycznych (pisanych, ikonograficznych) i na ich podstawie wyciąga wnioski

-charakteryzuje przebieg rewolucji 1905 - 1906

Kultura życia codziennego na ziemiach polskich w ostatnim półwieczu niewoli

-wymienia kierunki w kulturze i sztuce polskiej w drugiej połowie XIX w. oraz na początku XX w.

-wyjaśnia kim byli: Bolesław Prus, Eliza Orzeszkowa, Henryk Sienkiewicz, Kazimierz Przerwa- Tetmajer, Stanisław Wyspiański, Jan Kasprowicz, Stefan Żeromski, Władysław Reymont, Jan Matejko, Maksymilian Gierymski, Juliusz Kossak, Leon Wyczółkowski, Julian Fałat, Aleksander Gierymski,

-podaje przykłady, kiedy literatura i sztuka przyczyniły się do podtrzymania polskości

-opisuje na czym polegała „Młoda Polska”

-podaje przykłady budynków secesyjnych

-opisuje jakie znaczenie miały stroje symbolizujące żałobę narodową

-wyjaśnia w jaki sposób literatura i sztuka przyczyniły się do podtrzymania polskości

-wymienia dzieła i autorów reprezentujących w literaturze pozytywizm, powieść historyczną, modernizm

-wymienia i opisuje, które ze zmian w życiu codziennym w okresie od powstania styczniowego do I wojny światowej uważasz za najważniejsze

-wymienia dzieła i autorów reprezentujących w sztukach plastycznych relatywizm, malarstwo historyczne

-analizuje fragmenty źródeł historycznych (pisanych, ikonograficznych) i na ich podstawie wyciąga wnioski

-ocenia rolę kultury polskiej pod zaborami i dla zachowania polskości

-porównuje życie codzienne na wsi i w miastach, opisuje podobieństwa i różnice

-wyjaśnia, dlaczego Kraków stał się ośrodkiem polskiej kultury

-wyjaśnia rolę Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół” w wychowaniu młodzieży

Europa zmierza ku wojnie

-zna i stosuje pojęcia: „kocioł bałkański”, „wojna bałkańska”, „serdeczne porozumienie”, Trójprzymierze, Trójporozumienie

-wymienia państwa, które należały do poszczególnych bloków i wskazuje je na mapie

-porządkuje chronologicznie wydarzenia związane z powstaniem Trójprzymierza, Trójporozumienia, wojen bałkańskich

-wyjaśnia, w jaki sposób polityka zagraniczna Niemiec pod koniec XIX w. wpłynęła na układ sił w Europie

-podaje powody, dla których Francja i Wielka Brytania zawarły porozumienie i odrzuciły tradycyjną wrogość

-wymienia przyczyny oraz skutki wojen bałkańskich

-umieszcza na osi czasu wydarzenia związane z powstaniem Trójprzymierza, Trójporozumienia, wojen bałkańskich

-wymienia i charakteryzuje skutki powstania Trójprzymierza, Trójporozumienia

-omawia, wykorzystując mapę, przyczyny oraz skutki wojen bałkańskich

-analizuje fragmenty źródeł historycznych (pisanych, ikonograficznych) i na ich podstawie wyciąga wnioski na temat zawierania sojuszy przed wybuchem I wojny światowej

-charakteryzuje plany wojenne Niemiec przed I wojną światową, ocenia znaczenie tych planów dla sprawy polskiej

Wielka wojna (1914- 1918)

-zna daty: 1915–1916 (ludobójstwo Ormian), 1916 r. (bitwa pod Verdun), 1917 r. (przystąpienie Stanów Zjednoczonych do wojny, rewolucja lutowa, przewrót bolszewicki), III 1918 r. (pokój brzeski), 11 XI 1918 r. (kapitulacja Niemiec)

-zna i stosuje pojęcia: państwa centralne, ententa, wojna pozycyjna, konferencja pokojowa

-porządkuje chronologicznie wydarzenia związane z I wojną światową

-wymienia bezpośrednie przyczyny wybuchu I wojny światowe oraz umiejscawia je na politycznej mapie świat i Europy

-wymienia skutki I wojny światowej

-charakteryzuje bezpośrednie przyczyny wybuchu I wojny światowe

-wymienia poszczególne etapy działań wojennych i zastosowanie nowych rodzajów broni, wykorzystuje mapę

-opisuje na czym polega wojna pozycyjna

-opisuje sposób zakończenia I wojny światowej

-wymienia skutki zastosowania nowych rodzajów broni oraz środków technicznych w I wojnie światowej

 

-wymienia najważniejsze bitwy w I wojnie światowej i wskazuje je na mapie

-umieszcza na osi czasu wydarzenia związane z I wojną światową

-omawia charakter poszczególne etapów działań wojennych i zastosowania w nich nowych rodzajów broni, wykorzystuje mapę

-wymienia skutki polityczne, społeczne i gospodarcze I wojny światowej

-podaje powody, które przesądziły o zwycięstwie wojsk ententy

-wymienia najważniejsze postanowienia traktatu pokojowego zawartego w Wersalu z Niemcami, wykorzystuje mapę

-analizuje fragmenty źródeł historycznych (pisanych, ikonograficznych) i na ich podstawie wyciąga wnioski na temat I wojny światowej

-omawia skutki polityczne, społeczne i gospodarcze I wojny światowej

-charakteryzuje, z wykorzystaniem mapy, na czym polegał system wersalski

Rewolucja i wojna domowa w Rosji

-zna daty: 1917 r. (rewolucja lutowa, przewrót bolszewicki), III 1918 r. (pokój brzeski)

-zna i stosuje pojęcia: wojna domowa, dyktatura proletariatu, rewolucja

-umie połączyć postać historyczną z funkcją, którą sprawowała

-wyjaśnia kim byli: Lenin, Lew Trocki, Mikołaj II

-wyjaśnia polityczne i społeczno- gospodarcze przyczyny wybuchu rewolucji w Rosji w 1917r.

-opisuje okoliczności obalenia caratu w Rosji

-wymienia przyczyny wycofania się bolszewików z wojny

-wymienia powody wybuchu wojny domowej w Rosji

-wyjaśnia okoliczności przejęcia władzy przez bolszewików

-umieszcza na osi czasu wydarzenia związane z rewolucją i wojną domową w Rosji

-charakteryzuje przyczyny wycofania się bolszewików z wojny i znaczenie pokoju brzeskiego

-charakteryzuje, na czym polegała dwuwładza w Rosji

-podaje przyczyny interwencji wojsk ententy w Rosji

-wymienia skutki przejęcia władzy przez bolszewików dla Rosji i Europy

-analizuje fragmenty źródeł historycznych (pisanych, ikonograficznych) i na ich podstawie wyciąga wnioski na temat rewolucji i wojny domowej w Rosji

-ocenia wpływ dwuwładzy w Rosji na sytuację wewnętrzną i międzynarodową kraju

-ocenia metody stosowane przez bolszewików w Rosji, w tym okoliczności obalenia caratu

Sprawa polska na początku I wojny światowej

-zna i stosuje pojęcia: sprawa polska,

-zna daty: 1914 r. (utworzenie Legionów Polskich), 5 XI 1916 r. (akt 5 listopada), 1917 r. (Komitet Narodowy Polski w Paryżu, 14 punktów Wilsona)

-charakteryzuje stosunek państw zaborczych do sprawy polskiej oraz opisuje poglądy zwolenników różnych orientacji politycznych

-zna i rozwija skróty: ZWC, TKSSN, POW

-porównuje na czym polegała orientacja niepodległościowa i prorosyjska

-opisuje z wykorzystaniem mapy, w jakich okolicznościach i gdzie powstały pierwsze polskie formacje wojskowe

-umieszcza na osi czasu wydarzenia związane ze sprawą polską na początku I wojny światowej

-wymienia i lokalizuje na mapie oddziały polskie walczące po stronie państw centralnych i po stronie aliantów

-analizuje fragmenty źródeł historycznych (pisanych, ikonograficznych) i na ich podstawie wyciąga wnioski na temat sprawy polskiej na początku I wojny światowej

 

Droga ku niepodległości

-zna i stosuje pojęcia: niepodległość, legionista

-zna daty: 1918 r. (powstanie Naczelnej Rady Ludowej, Polskiej Komisji Likwidacyjnej, rządu lubelskiego), 11 XI 1918 r. (przekazanie Piłsudskiemu władzy nad wojskiem przez Radę Regencyjną)

-umie połączyć osobę z organem władzy polskiej, z którą był związany

-wymienia polskie formacje zbrojne w czasie I wojny światowej i lokalizuje je na mapie

-wyjaśnia kim byli: gen. Józef Dowbór- Muśnicki, gen. Józef Haller, Ignacy Paderewski, Roman Dmowski, Józef Piłsudski, Wincenty Witos

-wymienia trzy wydarzenia, które miały miejsce 11 XI 1918 r. w Polsce

-wyjaśnia na czym był kryzys przysięgowy i jak do niego doszło

-podaje datę powstania Komitetu Narodowego Polski i określa jego znaczenie

wymienia wydarzenia z okresu I wojny światowej na arenie międzynarodowej, które przyczyniły się do odzyskania przez Polskę niepodległości

-wymienia pierwsze ośrodki państwowości polskiej i wskazuje je na mapie

-określa czynniki składające się na odzyskanie przez Polskę niepodległości

-ocenia wysiłek Polaków w walce o niepodległość

-opisuje sylwetki wybitnych Polaków, którzy przyczynili się do odzyskania niepodległości

-charakteryzuje przyczyny odzyskania przez Polskę niepodległości

-umieszcza na osi czasu wydarzenia związane polską drogą do niepodległości

-opisuje okoliczności wydania Aktu 5 listopada i jego znaczenie dla sprawy polskiej

-opisuje okoliczności, w jakich doszło do przejęcia władzy przez Piłsudskiego

-ustala chronologię wydarzeń listopadowych na ziemiach polskich

-analizuje fragmenty źródeł historycznych (pisanych, ikonograficznych) i na ich podstawie wyciąga wnioski na temat polskiej drogi do niepodległości,

-na podstawie tekstów źródłowych określa i charakteryzuje ustrój przyszłego państwa polskiego

Poprawiony: czwartek, 27 września 2018 12:33